Beeld: KaosGL
ANKARA – Defne Güzel, de voorzitter van de Turkse lhbtq+-rechtenorganisatie May 17 Association, is tijdens de eerste zitting in haar zaak in Ankara vrijgesproken van de aanklacht van 'schending van de openbare zedelijkheid'. De vervolging was het gevolg van de publicatie van een educatieve brochure over intersekse personen door de organisatie.
De zaak werd gestart na een routine-inspectie van de organisatie door ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er werd een rapport opgesteld waarin een vertaalde publicatie met de titel 'Mijn Intersekse Verhaal' als strafbaar werd aangemerkt, wat leidde tot de aanklacht tegen Güzel. Deze juridische stap wordt door veel mensenrechtenactivisten gezien als onderdeel van een breder patroon waarbij vage zedenwetten worden gebruikt om de lhbtq+-burgermaatschappij in Turkije te onderdrukken.
Een verdediging van educatie en vrijheid van meningsuiting
In haar verdediging voor de rechtbank betoogde Güzel, een transvrouw en al lange tijd mensenrechtenverdediger, dat het werk van de organisatie gericht is op het bestrijden van discriminatie en wordt beschermd door de vrijheid van meningsuiting. "Ons doel is educatief," verklaarde ze, en legde uit dat de brochure een academische en wetenschappelijke bron is, gebaseerd op internationale literatuur.
Ze benadrukte de aard van de aanklacht en merkte op dat zelfs een door het openbaar ministerie aangestelde deskundige het materiaal als gepast had beoordeeld. "Ik word vervolgd op basis van abstracte aannames," vertelde Güzel de rechtbank. "Wat hier plaatsvindt, is geen misdrijf, maar de activiteit van een maatschappelijke organisatie. Ik accepteer de aanklacht tegen mij niet."
Snelle vrijspraak onder internationale aandacht
In een opmerkelijke ontwikkeling adviseerde de aanklager de vrijspraak van Güzel, met de verklaring dat er onvoldoende bewijs was voor een criminele intentie. De rechtbank ging hiermee akkoord en velde het vonnis van vrijspraak al bij de eerste zitting.
Het proces trok aanzienlijke internationale aandacht. Vertegenwoordigers van de Nederlandse ambassade waren aanwezig om het proces te volgen, samen met diplomaten uit het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Ierland en Noorwegen. Ook de delegatie van de Europese Unie in Turkije en grote mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International stuurden waarnemers, wat de brede internationale steun voor Güzel en de May 17 Association aantoonde.
Hoewel de vrijspraak een belangrijke overwinning is voor Güzel en lhbtq+-activisten in Turkije, onderstreept de zaak zelf de precaire juridische omgeving waarin zij moeten opereren. Het gebruik van het rechtssysteem om het educatieve en artistieke werk van mensenrechtenorganisaties aan te vechten, blijft een grote zorg voor de burgermaatschappij in het land.
