In een opmerkelijke koerswijziging voor een van Europa's meest prominente extreemrechtse boegbeelden heeft de Franse presidentskandidaat Marine Le Pen verklaard dat ze er destijds verkeerd aan deed om zich te verzetten tegen de invoering van het homohuwelijk. Die uitspraak deed ze zondag tijdens een televisie-interview, ruim tien jaar nadat de wet op het zogenoemde 'mariage pour tous' werd aangenomen ondanks hevig verzet van haar partij.
In gesprek met een middelbare scholier voor de zender LCP lichtte Le Pen, die momenteel aan kop gaat in de peilingen voor de presidentsverkiezingen van 2027, haar eerdere opstelling toe. Ze verklaarde dat haar aanvankelijke verzet in 2013 voortkwam uit de vrees dat de wet zou leiden tot de legalisering van draagmoederschap—een praktijk die in Frankrijk verboden blijft en waar zij zich nog altijd tegen verzet.
"Je kunt in de politiek evolueren, daar hoef je je niet voor te schamen; je moet alleen kunnen uitleggen waarom je van gedachten bent veranderd."
Hoewel Le Pen tijdens haar campagne in 2022 al liet weten dat ze de wet op het huwelijk voor iedereen niet wilde terugdraaien, is het de eerste keer dat ze haar vroegere standpunt expliciet omschrijft als een persoonlijke 'fout'.
Een patroon van 'matiging'
Deze draai staat niet op zichzelf. Het past binnen een bredere langetermijnstrategie van Le Pen om het imago van haar partij National Rally op te schonen en haar electoraat te verbreden. Na haar duidelijke nederlaag tegen Emmanuel Macron bij de presidentsverkiezingen van 2017 liet ze onder meer haar pleidooi varen voor een Frans vertrek uit de Europese Unie, jarenlang een hoeksteen van haar verkiezingsprogramma.
Volgens critici draaien deze koerswijzigingen minder om een oprechte verandering van opvattingen en vooral om politiek pragmatisme. Door de meest controversiële standpunten van haar partij te matigen, probeert Le Pen gematigd conservatieve kiezers aan te trekken die eerder werden afgeschrikt door haar extremere retoriek.
In hetzelfde interview betuigde Le Pen ook spijt van haar eerdere verzet tegen een dubbele nationaliteit. Dit terwijl haar eigen partij nog bij de parlementsverkiezingen van 2024 maatregelen voorstelde om mensen met een dubbele nationaliteit uit te sluiten van bepaalde gevoelige overheidsfuncties.
"Ik gaf mensen met een dubbele nationaliteit de indruk dat ik wantrouwen koesterde jegens hun liefde of toewijding aan Frankrijk," zei ze. "Ik ben van standpunt veranderd, en ik denk dat dat de juiste keuze is geweest."
Le Pens veranderende houding ten aanzien van maatschappelijke thema's past binnen een bredere trend onder bepaalde Europese rechts-populistische partijen. Naarmate ze meer politiek terrein winnen, proberen sommige leiders sociaal-conservatieve standpunten los te laten om bredere coalities te smeden—een ontwikkeling die nauwlettend wordt gevolgd door lhbtiq+-gemeenschappen in heel Europa, inclusief in Nederland.