Lola und Bilidikid (Lola and Billy the Kid)
van Kutlug Ataman
1999, Duitsland, 93 minuten, Duits met Engelse ondertiteling
Met zijn tweede speelfilm opent de Turks-Britse regisseur en beeldend kunstenaar Kutluğ Ataman een deur naar een wereld die de cinema nog nooit eerder had betreden: de Turkse travestie- en drag-subcultuur in het Berlijn van eind jaren negentig. De zeventienjarige Murat ontdekt zijn seksualiteit terwijl hij thuis wordt geterroriseerd door zijn oudere, macho broer Osman. In de cabaretbars van Kreuzberg ontmoet hij Lola, een gevierde drag-artiest van de groep Die Gastarbeiterinnen. Zij woont samen met de hypermasculiene Bilidikid, een minnaar die eist dat Lola een geslachtsverandering ondergaat zodat ze samen naar Turkije kunnen terugkeren en 'als normale mensen' kunnen leven. Wanneer Lola vermoord wordt gevonden, brengt Murats zoektocht naar de dader thema's als migratie, machismo, neonazistisch geweld en verborgen familiegeheimen samen in een fatale knoop.
Ataman omzeilt zowel het sociaal realisme als het slachtofferverhaal. In Sight & Sound merkte Paul Julian Smith op dat 'het mainstream verhaal en de karakterisering de film des te subversiever maken, omdat de uitdagende inhoud in een toegankelijke vorm wordt gepresenteerd.' Hij identificeerde het ware onderwerp als 'de verkenning van verschillende nationale vormen van homoseksualiteit en mannelijkheid' in de eerste Turkse film met expliciet homo-erotische inhoud. De film opende de Panorama-sectie van de Berlinale in 1999, waar hij de Teddy Award won, en kon in Turkije alleen vertoond worden onder doodsbedreigingen aan het adres van de regisseur. Lola und Bilidikid blijft een rauwe, caleidoscopische mijlpaal in de queer Europese cinema.