Dat gevoel van over je schouder kijken
Het is een bekend gevoel voor velen in onze gemeenschap: het versnelde tempo door een slecht verlichte tunnel, de blik over de schouder in een verlaten straat, de beslissing om een omweg te nemen langs een donker park. Voor LHBTIQ+-personen kan de openbare ruimte vaak aanvoelen als een kwetsbare plek. Nu lanceert de gemeente Amsterdam een reeks maatregelen om precies dat gevoel aan te pakken, ingegeven door de tragische moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude afgelopen augustus.
In een brief aan de gemeenteraad schetste wethouder Melanie van der Horst een veelzijdige aanpak die verder gaat dan simpele surveillance. De focus ligt op het verbeteren van het ontwerp en de sociale structuur van de openbare ruimtes in de stad, vooral in het donker.
Meer dan alleen camera's: focus op 'sociale veiligheid'
Een belangrijk onderdeel van de strategie is om meer leven te brengen in afgelegen gebieden. De gemeente is actief op zoek naar ondernemers om kiosken en paviljoens te bouwen en te exploiteren bij metro-ingangen, te beginnen in het gebied rond de stations Bullewijk en Holendrecht in de Bijlmer. Het idee is simpel maar effectief: meer mensen die normale bezigheden uitvoeren, betekent meer 'ogen op straat', wat een natuurlijke afschrikking vormt voor criminaliteit en een groter gevoel van veiligheid creëert voor voorbijgangers.
Dit gaat niet alleen over het verkopen van koffie; het gaat erom overgangsgebieden te transformeren tot gemeenschapshubs. Het plan voor Holendrecht stelt zelfs een paviljoen met een sportthema voor, met als doel het gebied te activeren en buurten te verbinden die nu door het spoor worden gescheiden.
De weg intelligent verlichten
Iedereen die weleens door een Amsterdamse onderdoorgang is gefietst, kent de zintuiglijke 'whiplash': 's nachts verblindend fel, maar overdag een donkere, intimiderende leegte. De gemeente pakt dit nu eindelijk aan met een proefproject in Zuidoost.
In tunnels rond het Bullewijkpad en Hogevecht worden drie nieuwe lichtprofielen getest. Het doel is om indirecte verlichting te gebruiken die mensen en hun omgeving zachter en duidelijker verlicht. Dit vermindert schittering 's nachts en maakt de tunnels overdag lichter, waardoor het makkelijker wordt om te zien wat – en wie – er voor je is. Als dit succesvol is, kan deze aanpak in de hele stad worden uitgerold.
Ontwerpen vanuit een nieuw perspectief
De gemeente stelt expliciet dat de moord op Lisa het 'vrouwelijk perspectief' op de openbare ruimte op de agenda heeft gezet. Deze invalshoek is direct toepasbaar op de veiligheidszorgen van de LHBTIQ+-gemeenschap. Het is een perspectief dat begrijpt dat veiligheid niet alleen gaat over het voorkomen van het ergste scenario, maar over je comfortabel genoeg voelen om zonder angst in de openbare ruimte te kunnen zijn.
Deze nieuwe aanpak wordt al geïmplementeerd in verschillende projecten:
- Spaklerweg: Het fietspad waar Lisa werd vermoord, wordt verbreed, de verlichting wordt verbeterd en woekerend struikgewas wordt teruggesnoeid om schuilplekken te elimineren.
- Spieringhorn Park (Nieuw-West): Het herontwerp omvat plannen voor openbare toiletten, betere zichtlijnen langs fietspaden en elementen die meer activiteit en levendigheid stimuleren.
- Flevopark (Oost): Er wordt betere verlichting geïnstalleerd op routes in het park en in de onderdoorgang naar de Kramatweg.
- Plein ’40-’45 (Nieuw-West): De gemeente wil een gebied herinrichten dat nu als onveilig wordt ervaren, waarbij verborgen hoeken en desolate plekken waar mensen zich kwetsbaar voelen worden aangepakt.
Hoewel deze maatregelen een welkome en noodzakelijke reactie zijn, vormen ze slechts één stukje van de puzzel. Het creëren van een echt veilige stad vereist niet alleen goed verlichte paden en drukbezochte kiosken, maar ook een voortdurende strijd tegen de onverdraagzaamheid en haat die onze gemeenschap in de eerste plaats in gevaar brengen. Dit is een begin, maar het werk is nog lang niet klaar.
