UTRECHT – De officiële geschiedschrijving van Nederland is uitgebreid met een speciaal overzicht van de Utrechtse lhbti+-geschiedenis. De nieuwe 'Regenboogcanon' is de eerste in zijn soort die wordt opgenomen in de Canon van Nederland, het raamwerk dat richting geeft aan het geschiedenisonderwijs in het land.
De Regenboogcanon is ontwikkeld door het vrijwilligerscollectief Queer U Stories en biedt een gestructureerde tijdlijn van belangrijke personen, plaatsen en gebeurtenissen die het queer verleden van de stad hebben gevormd. Door deze opname krijgt de lhbti+-geschiedenis formeel een plek binnen het bredere verhaal van zowel Utrecht als de natie, en wordt het een standaardbron voor scholen, musea en het grote publiek.
Een tijdlijn van strijd en gemeenschap
De canon wordt gepresenteerd als een reeks historische 'vensters', die elk focussen op een specifiek moment of een specifieke ontwikkeling. De tijdlijn overspant eeuwen, van donkere periodes van vervolging tot de oprichting van cruciale gemeenschapsinstellingen. Hoogtepunten zijn onder andere:
- De Sodomieprocessen (1730-1732): Een erkenning van de landelijke vervolging van homoseksuele mannen, die begon met arrestaties bij de Domtoren in Utrecht.
- Oprichting van COC Utrecht (1950): De oprichting van een lokale afdeling van de oudste lhbti+-rechtenorganisatie van Nederland.
- De PANN-feesten (1969): De start van de populaire en langlopende feesten voor lhbti+-jongeren, die een hoeksteen van de sociale scene werden.
- De Heksenkelder (1975): De opening van een baanbrekend vrouwen- en lesbisch café en culturele ruimte.
- Roze Zaterdag (1986): De organisatie van het landelijke Pride-evenement in Utrecht.
- Symbolen in de openbare ruimte (2013): De aanleg van het eerste regenboogzebrapad van de stad, een zichtbaar symbool van inclusie.
Een belangrijke erkenning
Het project wil ervoor zorgen dat de verhalen van de lhbti+-gemeenschap niet als een apart of niche-onderwerp worden behandeld, maar als een integraal onderdeel van het Nederlandse erfgoed. "Dat de queergeschiedenis van Utrecht nu deel uitmaakt van de officiële canon is een belangrijke erkenning," aldus Iris Bouman van het project. "Het toont aan dat deze verhalen onlosmakelijk verbonden zijn met de geschiedenis van Utrecht en van Nederland."
Door deze geschiedenis te formaliseren, bieden Queer U Stories en de Canon van Nederland een waardevol en toegankelijk hulpmiddel voor onderwijs en herinnering, en zorgen ze ervoor dat de bijdragen en de strijd van vorige generaties niet vergeten worden.
De volledige Regenboogcanon van Utrecht is online te bekijken op de website van de Canon van Nederland.
