Lees het volledige overzichtsartikel
Mike Curato's debuut graphic novel, Flamer, is een semi-autobiografisch verhaal dat zich afspeelt in de zomer van 1995. Het volgt Aiden Navarro, een Filipijns-Amerikaanse jongen die de turbulente periode tussen de basis- en middelbare school doorbrengt op een zomerkamp van de Boy Scouts. Terwijl hij te maken krijgt met onophoudelijk pesten, ingewikkelde vriendschappen en een opbloeiende verliefdheid op zijn tentgenoot Elias, worstelt Aiden met zijn eigen identiteit en het zware gewicht van het woord 'gay'.
De roman vangt het interne conflict van een jongere die worstelt met zelfacceptatie, samengevat in Aidens eigen gedachten: "Ik weet dat ik niet gay ben. Gays vallen op andere jongens. Ik haat jongens. Ze zijn gemeen en eng... Ik haat dat woord. Gay. Het geeft me een... onveilig gevoel." Curato gebruikt een sober kleurpalet van zwart, wit en oranjerood om Aidens reis te illustreren, die thema's als racisme, lichaamsbeeld, geloof en suïcidale gedachten behandelt met een rauwe eerlijkheid die veel lezers heeft geraakt.
Brede Erkenning Botst op Gecoördineerd Verzet
Na de publicatie in 2020 kreeg Flamer veel lovende kritieken. Het won een Lambda Literary Award en verscheen op talloze 'Beste van het Jaar'-lijsten, waaronder die van NPR, Kirkus Reviews en de School Library Journal. Recensenten prezen de nuance en emotionele diepgang, waarbij auteur Jarrett J. Krosoczka verklaarde: "Dit boek zal levens redden." NPR merkte op dat Curato "[jongens] kent zoals Judy Blume een tienermeisje kent", waarmee de authentieke weergave van de worstelingen van adolescenten werd benadrukt.
Ondanks deze lof, of misschien juist daardoor, is Flamer een van de meest aangevochten boeken in Amerikaanse schoolbibliotheken geworden. De aanleiding voor de bezwaren zijn vaak beschuldigingen dat het boek pornografisch of seksueel expliciet is, claims die volgens voorstanders de inhoud verkeerd weergeven. Het Comic Book Legal Defense Fund merkt op dat deze bezwaren deel uitmaken van een bredere trend die gericht is tegen lhbtq+-verhalen.
In de Frontlinie van de Censuur
De pogingen om Flamer uit de schappen te verwijderen, hebben in de hele VS verschillende vormen aangenomen:
- In Katy, Texas, diende een ouder een strafklacht in tegen het schooldistrict wegens het verstrekken van 'schadelijk materiaal' aan minderjarigen. Hoewel de politie de klacht ongegrond achtte, werd het boek tijdelijk verwijderd en door de politie in bewaring genomen.
- In Austin, Texas, koos het Eanes Westlake School District voor een compromis: het boek bleef in de bibliotheken van de onderbouw, maar leerlingen uit de eerste en tweede klas hadden toestemming van hun ouders nodig om het te lenen.
- De opname van het boek op de controversiële 'Krause List', een lijst van meer dan 800 boeken die door een Texaanse politicus zijn aangemerkt voor verwijdering, heeft de bezwaren landelijk aangewakkerd.
Voorstanders, zoals die in het Wentzville School District, stellen dat het boek zeer herkenbaar is voor de doelgroep. Zij beweren dat de weergave van worstelingen met zelfvertrouwen, pesten en seksualiteit, die uitmondt in een positieve afloop, een boodschap van hoop biedt aan jonge lezers die zich geïsoleerd kunnen voelen.
Hoewel grootschalige, politiek gemotiveerde campagnes om boeken te verbieden een fenomeen zijn dat meer specifiek is voor het huidige klimaat in de VS, zijn de debatten over wat 'geschikte' literatuur voor jongeren is, wereldwijd. Het verhaal van Flamer dient als een duidelijk voorbeeld van hoe diep persoonlijke verhalen over een queer identiteit gepolitiseerd kunnen raken, en van de voortdurende strijd voor representatie in de bibliotheekschappen.
