In november verwijderde Instagram plotseling @thequeeragenda.ams, een hoeksteenplatform voor de lokale lhbtq+-cultuur, samen met bijna het hele netwerk van gelinkte accounts. De verwijdering gebeurde zonder waarschuwing, uitleg of een serieuze mogelijkheid om in beroep te gaan.
Voor de tienduizend volgers was The Queer Agenda meer dan zomaar een account; het was een centrale hub. Het documenteerde het queer-leven, promootte evenementen en verbond mensen via fotoprojecten en samenwerkingen met kunstinstituten, musea en clubs. Het verdwijnen ervan heeft een grote leegte achtergelaten en een platform het zwijgen opgelegd dat diende als een van de weinige zichtbare en veilige digitale plekken voor queer personen in de stad.
Na de verwijdering werd een bezwaar snel afgewezen, waarbij Instagram verklaarde dat de ban permanent was. De community is sindsdien in actie gekomen en deelt berichten om tegen de beslissing te protesteren. "@thequeeragenda.ams is per ongeluk verwijderd," luidt een veel gedeeld bericht. "Dit is een queer cultureel project en moet worden hersteld."
Een zorgwekkend wereldwijd patroon
Het incident in Amsterdam staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een zorgwekkende internationale trend. Aan de overkant van de Noordzee, in het VK, heeft een golf van vergelijkbare verwijderingen zich gericht op queer-inclusieve en sekspositieve kunstorganisaties, wat desastreus is voor gemeenschappen en hun levensonderhoud.
Collectieven zoals Sexquisite, een platform voor kunstenaars die sekswerker zijn, Cybertease en de UK Sex Worker Pride zagen allemaal hun accounts, met een gezamenlijk volgersaantal van meer dan 52.000 mensen, van het platform verwijderd worden. Oprichters melden dat hun bezwaren binnen tien minuten werden afgewezen door geautomatiseerde systemen, wat suggereert dat hun zaken nooit door een mens zijn beoordeeld.
"Dit is geen moderatie, dit is uitwissing. Via onze Instagram verkopen we tickets. Het is hoe we nieuw publiek vinden, samenwerken met artiesten en ons werk kunnen voortzetten. Zonder online bereik worden shows financieel onstabiel, verliezen artiesten inkomsten en verdwijnen community-ruimtes."
'Een aanval op ons levensonderhoud'
Voor deze kleine organisaties is een Instagram-account een reddingslijn. Het is hun belangrijkste middel voor marketing, netwerken en community-opbouw. Het van de ene op de andere dag verliezen is catastrofaal.
"Het verlies van ons platform ontneemt dansers die op ons rekenen de toegang tot een veiligere werkomgeving," legt April Fiasco, oprichter van Cybertease, uit. "Dat Meta ons account verwijdert, is een directe aanval op onze zichtbaarheid, veiligheid en ons levensonderhoud."
Dit patroon van onderdrukking wordt gevolgd door groepen als Repro Uncensored, een wereldwijde non-profitorganisatie die digitale censuur documenteert. Zij registreerden een piek van meer dan 30 accountverwijderingen in één week in november, en merkten op dat platforms van gemarginaliseerde gemeenschappen stelselmatig te maken krijgen met strengere handhaving en minder mogelijkheden tot herstel.
De coalitie van getroffen groepen eist nu actie van Meta, het moederbedrijf van Instagram. Hun eisen omvatten:
- Onmiddellijk herstel van alle onterecht verwijderde accounts.
- Volledige transparantie over de redenen voor handhavingsacties.
- Een zinvolle bezwaarprocedure die door mensen wordt geleid.
- Overleg met door queer personen en sekswerkers geleide organisaties om het moderatiebeleid te hervormen.
Nu queer-gemeenschappen steeds afhankelijker worden van digitale platforms, dient deze verwijdergolf als een pijnlijke herinnering aan hoe kwetsbaar die plekken kunnen zijn wanneer ze worden beheerst door ondoorzichtige regels en oncontroleerbare algoritmes.