Een recente data-analyse van onderzoeksplatform Pointer (KRO-NCRV) heeft een harde realiteit blootgelegd over het online leven van de LHBTIQA+-gemeenschap in Nederland: één op de vijf socialemediaberichten over hen is haatdragend. Het onderzoek, dat meer dan 230.000 berichten sinds 2021 analyseerde, concludeert dat deze haat grotendeels wordt aangewakkerd door een geconcentreerd netwerk van anti-transactivisten.
De onderzoekers identificeerden meer dan 40.000 expliciet haatdragende berichten op platforms als X (voorheen Twitter), YouTube en BlueSky. De studie definieerde haatspraak als berichten die beledigingen, ontmenselijking, identiteitsontkenning of verbanden met geweld, pedofilie en complottheorieën bevatten.
Trans gemeenschap is het voornaamste doelwit
Uit de data blijkt dat transgender personen het zwaarst te verduren hebben: zij zijn het doelwit van 40% van alle gedetecteerde haatspraak. Deze berichten ontkennen vaak hun identiteit, met termen als 'verminkt' of 'geestelijk in de war', en beschuldigen hen er valselijk van dat ze in transitie gaan voor voordelen in de sport of om toegang te krijgen tot ruimtes die alleen voor vrouwen zijn.
Het onderzoek wijst een specifieke bron aan voor een groot deel van deze venijnige haat: de anti-transbeweging. Volgens Pointer zijn verschillende van de meest actieve accounts die haat verspreiden direct gelinkt aan de organisatie VoorZij, een groep die beweert op te komen voor vrouwenrechten maar tegelijkertijd trans vrouwen actief buitensluit.
Naast directe aanvallen op trans personen, vond de studie veelvoorkomende haatdragende narratieven die de bredere LHBTIQA+-gemeenschap omschrijven als een 'perverse ideologie' of een 'gevaar voor de samenleving'. Programma's voor seksuele voorlichting op scholen, zoals de 'Week van de Lentekriebels', zijn ook vaak het doelwit, waarbij activisten deze zonder enige basis in verband brengen met pedofilie.
Een juridisch gat in de bescherming
Deze stroom van online haat bevindt zich in Nederland in een juridisch grijs gebied. Hoewel groepsbelediging op basis van ras, religie of seksuele gerichtheid strafbaar is, valt genderidentiteit hier nog niet onder. Een wetsvoorstel om discriminatie op basis van genderidentiteit en -expressie strafbaar te stellen, ligt al meer dan tweeënhalf jaar stil in de Tweede Kamer, waardoor de trans gemeenschap belangrijke juridische bescherming mist.
Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, noemde de bevindingen 'gigantisch pijnlijk'. Tegen Pointer zei hij: "Transgender mensen worden aan hun lot overgelaten en niet beschermd. Niet door de wet, maar ook niet door beleid of handhaving." Hij drong er bij politici op aan om het lang uitgestelde wetsvoorstel eindelijk te behandelen.
Het probleem is het grootst op X, waar 20% van de berichten over de gemeenschap als haatdragend werd aangemerkt. Dit is aanzienlijk hoger dan op BlueSky (6%) en in YouTube-reacties (5%).
