Zooey Zephyr, de eerste openlijk transgender volksvertegenwoordiger in de Amerikaanse staat Montana, heeft opnieuw een zetel bemachtigd in het Huis van Afgevaardigden van de staat. Als duidelijk bewijs van haar sterke lokale steun had ze in haar kiesdistrict in de regio Missoula geen enkele tegenkandidaat.
Haar herverkiezing vormt een nieuw hoofdstuk in een politieke carrière die internationale aandacht trok – niet alleen vanwege haar aanwezigheid als trans vrouw in een conservatief parlement, maar ook vanwege haar standvastige verzet tegen anti-lhbtiq+-wetgeving.
Een symbool van verzet
Zephyr groeide in april 2023 uit tot een nationaal boegbeeld. Tijdens een fel debat over een wetsvoorstel dat genderbevestigende zorg voor minderjarigen wilde verbieden, waarschuwde ze haar collega's die de maatregel steunden krachtig.
"Als u vóór deze wet en deze amendementen stemt, hoop ik dat u de volgende keer bij het openingsgebed, wanneer u het hoofd buigt, het bloed aan uw handen ziet," verklaarde ze vanaf het spreekgestoelte.
De Republikeinse leiding eiste dat ze haar excuses aanbood voor die uitspraak. Toen ze dat weigerde, stemde het door Republikeinen gedomineerde Huis voor een formele berisping, waardoor haar de toegang tot de vergaderzaal voor de rest van de zittingsperiode werd ontzegd. Deze actie, bedoeld om haar het zwijgen op te leggen, had echter het tegenovergestelde effect. Zephyr bleef haar kiezers vertegenwoordigen vanaf een bankje op de gang buiten de zaal – een beeld dat al snel symbool kwam te staan voor verzet tegen politieke muilkorving.
Terugkeer en voortdurende strijd
Ondanks de controverse – of wellicht juist dankzij – brachten de kiezers haar bij de verkiezingen van 2024 terug in haar ambt, inclusief al haar parlementaire bevoegdheden. Sinds haar terugkeer in de vergaderzaal is Zephyr een uitgesproken pleitbezorger gebleven voor queer rechten.
In maart 2025 speelde ze een sleutelrol in het verzet tegen een Republikeins voorstel om drag-artiesten strafrechtelijk te vervolgen. De wet sneuvelde uiteindelijk nadat verschillende Republikeinen samen met Democraten tegen stemden.
Daarnaast verzet ze zich consequent tegen pogingen om de toegang van transgender personen tot openbare voorzieningen in te perken. In april 2025 verwelkomde ze nog een gerechtelijke uitspraak die een restrictieve toilet-wet tijdelijk blokkeerde.
Een blik vanuit Europa
Zephyrs politieke loopbaan in een diep gepolariseerde Amerikaanse staat biedt een scherpe blik op de frontlinie van de strijd voor transgenderrechten. Hoewel het politieke landschap in Nederland en Europa anders is, geldt haar verhaal als een sprekend voorbeeld van politieke veerkracht en de kracht van representatie. Haar herverkiezing zonder tegenstand toont aan dat zelfs bij gerichte vijandigheid vanuit de wetgevende macht een sterke maatschappelijke stem niet alleen standhoudt, maar juist kan floreren.
