Een vooraanstaande lhbtiq+-rechtenorganisatie in Turkije, de Social Policy, Gender Identity and Sexual Orientation Studies Association (SPoD), vecht voor haar voortbestaan. Het Openbaar Ministerie van İstanbul heeft een aanklacht ingediend om de vereniging te ontbinden. Deze stap markeert een verdere escalatie in het optreden van de autoriteiten tegen het maatschappelijk middenveld voor queer personen.
De eerste zitting in de zaak staat gepland voor 18 november in het gerechtsgebouw van İstanbul. Vier leden van de vereniging riskeren daarnaast celstraffen van één tot drie jaar. Twee van de verdachten zitten al sinds medio september in voorarrest.
Aantijgingen gericht tegen kern van belangenbehartiging
Het Openbaar Ministerie stelt dat de activiteiten van SPoD „in strijd zijn met de wet en de goede zeden” en dat de vereniging buiten de doelstellingen van haar officiële statuten heeft gehandeld. Volgens SPoD gebruikt de aanklacht vijftien jaar aan belangenbehartiging als bewijsmateriaal tegen hen.
Hieronder vallen onder meer hun inspanningen om gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor lhbtiq+-personen te bevorderen, wat door de staat wordt geframed als een poging om „verdeeldheid binnen de staat” te zaaien. Ook het opzetten van solidariteitsnetwerken en het delen daarvan op sociale media werd door de aanklagers aangevoerd als grond voor ontbinding.
In een strijdbare reactie op de beschuldigingen verklaarde SPoD: „Ja, we hebben al deze dingen gedaan. En we zouden het allemaal zo weer doen!” De organisatie benadrukte dat haar werk een grondrecht is en geen misdrijf. „Verenigen is geen misdaad; het is een recht. Opkomen voor lhbti+-rechten, solidariteit tonen en samenkomen zijn geen misdrijven”, verklaarde de organisatie. Ze waarschuwde dat deze zaak de vrijheid van vereniging voor alle maatschappelijke organisaties in Turkije bedreigt.
Onderdeel van een bredere aanval
Deze juridische stappen staan niet op zichzelf. Het is de recentste in een reeks maatregelen van de Turkse autoriteiten tegen de lhbtiq+-gemeenschap. In september werden al soortgelijke ontbindingsprocedures gestart tegen twee andere groepen, Muamma LGBTİ+ en Mersin 7 Renk LGBTİ+, als onderdeel van een overheidscampagne onder de onheilspellende naam „Mijn familie is veilig”.
SPoD, opgericht in 2011, is een onmisbare steunpilaar voor de queer gemeenschap in İstanbul en daarbuiten. De organisatie biedt essentiële juridische en psychosociale hulp en voert publieke campagnes tegen discriminatie op grond van seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Een eventuele sluiting zou een zware slag betekenen voor lhbtiq+-personen in Turkije, die te maken hebben met een steeds vijandiger politiek en maatschappelijk klimaat.
SPoD heeft opgeroepen tot solidariteit en nodigt mensenrechtenorganisaties, vakbonden, beroepsverenigingen en journalisten uit om op 18 november de zitting bij te wonen en getuige te zijn van het proces.