Nieuwe cijfers van Stichting Hiv Monitoring (SHM) bevestigen een aanhoudende trend: voor het vierde achtereenvolgende jaar neemt het aantal nieuwe hiv-diagnoses in Nederland toe, na een lange periode van daling.
Vorig jaar kregen 500 mensen een hiv-diagnose. De toename is het duidelijkst zichtbaar binnen een specifieke groep: mannen die seks hebben met mannen (MSM) geboren in of na 1990. Volgens het rapport viel bijna de helft (47%) van alle nieuwe diagnoses onder MSM tussen 2023 en 2025 binnen deze jongere generatie. Dit staat in schril contrast met de 29% onder overige mannen en 30% onder vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep.
Professor Marc van der Valk, internist-infectioloog en bestuurslid bij SHM, noemt de aanhoudende stijging „opvallend”. Hij waarschuwt dat deze cijfers de komende jaren waarschijnlijk blijven stijgen als er geen gerichtere preventie-inspanningen komen voor jongeren.
De PrEP-paradox
Een van de belangrijkste bevindingen in het rapport is dat een groeiend aantal van de nieuw gediagnosticeerde personen eerder PrEP (pre-expositieprofylaxe) heeft gebruikt. Van der Valk benadrukt echter direct dat dit niet betekent dat het preventieve middel niet werkt.
De gegevens wijzen eerder op problemen met therapietrouw. „Dit betekent niet dat de pil niet werkt,” legde hij uit. Het probleem schuilt vaak in inconsistent gebruik of het volledig stoppen met PrEP. De stichting pleit voor betere ondersteuning om mensen te helpen de medicatie op de juiste manier te gebruiken, evenals betere opvolging voor wie besluit te stoppen.
Een teken van proactieve gezondheid?
Hoewel de toename van het aantal diagnoses reden tot zorg is, bevat het rapport ook enkele bemoedigende details. Zo'n 70% van de gediagnosticeerde jonge mannen had zich eerder negatief laten testen op hiv. Bij ruim een derde van hen (35%) vond die negatieve test minder dan een jaar voor de diagnose plaats. Dit wijst op een recente infectie en, heel belangrijk, een gewoonte om zich regelmatig te laten testen.
„Het laat zien dat mensen zich regelmatig laten testen,” aldus Van der Valk. Hij beschouwt dit frequente contact met zorgverleners als een waardevolle kans. Het bespreken van een negatieve testuitslag, stelt hij, „biedt kansen om het gesprek aan te gaan over hiv-preventie en mogelijk nieuwe hiv-infecties te voorkomen.”
Het landelijke beeld
Om deze nieuwe cijfers in een breder perspectief te plaatsen, zijn hier de belangrijkste nationale statistieken van eind 2025:
- Naar schatting leefden 26.225 mensen met hiv in Nederland.
- Het overgrote merendeel, 22.602 mensen, werd succesvol behandeld, wat betekent dat hun virale lading onderdrukt was tot een niet-meetbaar niveau. Dit houdt ook in dat zij het virus niet seksueel kunnen overdragen (Niet meetbaar = Niet overdraagbaar, of N=N / U=U).
- In 2025 overleden 19 mensen aan de gevolgen van een vergevorderde hiv-infectie. Dit aantal is sinds 2015 relatief stabiel gebleven, wat de effectiviteit van moderne hiv-behandelingen onderstreept.
Hoewel effectieve behandelingen hiv hebben veranderd in een beheersbare chronische aandoening, is de toename van nieuwe infecties een belangrijk waarschuwingssignaal. De oproep van experts is duidelijk: preventiestrategieën moeten meebewegen met de behoeften en leefwereld van een nieuwe generatie queer personen.