Een brug tussen verleden en heden
Op 28 januari organiseerde IHLIA, het lhbtiq+-erfgoedarchief van Nederland, een belangrijk gesprek over het Nederlandse asielbeleid voor queer personen. De avond stond in het teken van de ontwikkeling van de tentoonstelling (On)Gedocumenteerd: Queer Vluchtelingen in Nederland, een project dat een brug slaat tussen historische archieven en hedendaagse, persoonlijke ervaringen.
De tentoonstelling, die oorspronkelijk in november werd gelanceerd met historisch materiaal uit de collectie van IHLIA, werd uitgebreid dankzij een krachtige samenwerking met de community van Queer to Support. Leden droegen hun eigen archiefmateriaal, kunst en verhalen bij, waarin ze hun persoonlijke reizen door het Nederlandse asielsysteem deelden en hun hoop voor de toekomst uitten. Deze samenwerking transformeert de tentoonstelling van een historisch overzicht naar een levend document van veerkracht en strijd.
Onder de loep: een kritische blik op het asielbeleid
Centraal op de avond stond een panelgesprek dat dieper inging op de gecompliceerde, vaak tegenstrijdige geschiedenis van lhbtiq+-asielrechten in Nederland. Onder leiding van moderator Nilab Ahmadi bestond het panel uit een diverse groep experts en belangenbehartigers, waaronder Sabine Jansen (COC), historicus Andrew Shield (Universiteit Leiden), Savannah Koolen (Here to Support) en Alejandra Ortiz (Papaya Kuir).
De discussie volgde de oorsprong van het beleid en belichtte de aanhoudende uitdagingen:
- Historische wortels: Het panel besprak hoe activisten eind jaren 70 en begin jaren 80 voor het eerst begonnen te pleiten voor specifieke bescherming voor homoseksuele asielzoekers, wat leidde tot de creatie van een wettelijk kader.
- De geloofwaardigheidskloof: Een belangrijk thema was het hardnekkige probleem van stereotypering en wantrouwen binnen de beoordelingsprocedure. Van asielzoekers wordt vaak verwacht dat ze een bepaalde versie van 'queer-zijn' tentoonspreiden om geloofd te worden, een proces dat ontmenselijkend kan zijn.
- Solidariteit opbouwen: Het gesprek richtte zich ook op het cruciale werk van organisaties bij het creëren van veilige plekken en het opbouwen van een inclusievere samenleving voor queer migranten, ondanks een uitdagend politiek klimaat.
De stem van de ervaring
Peace en Emmanuel, woordvoerders van Queer to Support, brachten de beleidsdiscussie naar het heden. Zij deelden hun ervaringen uit eerste hand met het navigeren door het systeem en benadrukten de menselijke impact van bureaucratische beslissingen. De avond werd verder verrijkt met een muzikaal optreden van de getalenteerde Benjacobs.
IHLIA-bestuurslid Dino Suhoníc vatte de essentie van de tentoonstelling samen in een krachtige uitspraak:
"(On)Gedocumenteerd bewaart niet alleen verhalen. Het verzet zich tegen vergetelheid. Het archiveren van (on)gedocumenteerde mensen – degenen wier levens vaak worden bepaald door administratieve afwezigheid – is een radicale daad van erkenning."
Bezoek de tentoonstelling
De uitgebreide tentoonstelling (On)Gedocumenteerd: Queer Vluchtelingen in Nederland is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in het snijvlak van queer geschiedenis, mensenrechten en Nederlands beleid. De tentoonstelling is nog tot en met 15 februari te zien op het IHLIA-plein in OBA Oosterdok, Amsterdam.
