WASHINGTON D.C. – Een voormalige medewerker van de Trump-regering heeft onder ede getuigd dat het woord 'lhbtq+' als direct criterium werd gebruikt om federale subsidies voor de geesteswetenschappen te markeren voor schrapping, waarbij kunstmatige intelligentie werd ingezet om het proces te versnellen. De getuigenis geeft een gedetailleerd inzicht in een systematische poging om projecten gerelateerd aan diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie (DEI) te definancieren.
De onthullingen komen uit een getuigenverklaring onder ede van Nathan Cavanaugh, een voormalige politiek benoemde functionaris die werkte voor het Department of Government Efficiency (DOGE), een team dat de taak had om federale programma's te identificeren voor eliminatie. De verklaring is onderdeel van een rechtszaak die is aangespannen door belangrijke academische organisaties, waaronder de American Historical Association, tegen de stopzetting van meer dan 100 miljoen dollar aan subsidies van de National Endowment for the Humanities (NEH).
Een zoektocht naar trefwoorden, met hulp van AI
Volgens zijn getuigenis kregen Cavanaugh en een collega, Justin Fox, de opdracht om honderden NEH-subsidies te beoordelen. Geen van beiden had een achtergrond in de academische wereld of de geesteswetenschappen; Cavanaugh kwam uit de wereld van tech-startups en Fox uit de investeringswereld. Hun belangrijkste hulpmiddel was een spreadsheet met subsidiebeschrijvingen, die ze doorzochten op trefwoorden die verband hielden met de anti-DEI-decreten van de regering.
Uit rechtbankdocumenten blijkt dat Fox zoektermen gebruikte zoals 'gay', 'BIPOC', 'indigenous' en 'equality' om lijsten met subsidies voor beoordeling te genereren. Hij voerde ook honderden subsidiebeschrijvingen in ChatGPT in met een simpele prompt: 'Heeft het volgende ook maar iets te maken met DEI?' Fox getuigde dat hij de AI geen definitie van DEI gaf, waardoor het model de term zelf moest interpreteren.
De AI markeerde talloze projecten, vaak alleen al omdat gemarginaliseerde gemeenschappen werden genoemd. Hieronder vielen academisch werk over de burgerrechten van zwarte mensen, een biografie van een zwarte jurist en een bloemlezing van fictie door Joodse schrijvers over de Holocaust.
'Er staat expliciet lhbtq'
Het vizier op lhbtq+-wetenschap was bijzonder direct. Toen hem werd gevraagd waarom een subsidie voor een openbare discussiereeks met de titel “Examining experiences of LGBTQ military service” werd gemarkeerd voor schrapping, was de uitleg van Cavanaugh direct: 'Omdat er expliciet lhbtq staat.'
Een ander project, dat de erfenis van hiv/aids-activisme en de afschaffing van gevangenissen onderzocht door de lens van feministische en queer wetenschap, werd ook gemarkeerd. Cavanaugh getuigde dat de verwijzingen naar 'queer insights', 'gender and LGBTQ studies' en DEI de redenen waren om het op de beëindigingslijst te plaatsen.
Fox bevestigde deze aanpak in zijn eigen getuigenverklaring en verklaarde dat hun beoordeling werd uitgevoerd door de 'lens' van een decreet om uitgaven aan DEI te elimineren. Hij merkte op dat subsidies die naar lhbtq+-onderwerpen verwezen als verdacht werden beschouwd omdat, in zijn woorden, 'lhbtq vaak wordt geassocieerd met ondervertegenwoordigde minderheidsgroepen'.
De nasleep
De rechtszaak stelt dat dit beoordelingsproces heeft geleid tot de beëindiging van meer dan 1.400 lopende NEH-subsidies, met een totale waarde van meer dan 100 miljoen dollar, wat neerkomt op ongeveer 97% van de actieve projecten van het agentschap. De opzeggingsbrieven werden naar verluidt verzonden vanaf een onofficieel e-mailadres zonder individuele toelichting.
De getuigenis benadrukte ook een volledig gebrek aan wetenschappelijke consultatie. Cavanaugh gaf toe dat hij en Fox geen academici hadden geraadpleegd of gebruik hadden gemaakt van het gevestigde peer-reviewsysteem van de NEH. Toen hem werd gevraagd welke boeken of academische bronnen zijn oordeel hadden gevormd, gaf hij toe: 'Er waren geen boeken.'
Voor gemeenschappen in Nederland en de rest van Europa dient deze zaak als een belangrijk voorbeeld van hoe politieke ideologie, versterkt door technologie, kan worden gebruikt om de geschiedenissen van gemarginaliseerde groepen systematisch uit te wissen of te definancieren. Het gebruik van AI om het vizier automatisch op specifieke gemeenschappen te richten, is een ontwikkeling die wereldwijd nauwlettend wordt gevolgd door culturele en academische instellingen.
