KATHMANDU – In een opmerkelijke ontwikkeling voor lhbtiq+-rechten in Zuid-Azië is activiste Bhumika Shrestha benoemd tot parlementslid in Nepal. Ze is daarmee de eerste transgendervrouw die zitting neemt in de Nationale Vergadering van het land.
De 37-jarige voorvechtster werd benoemd in het hogerhuis van het parlement als vertegenwoordiger van de Rastriya Swatantra Party (RSP). Haar benoeming markeert een belangrijk moment voor politieke vertegenwoordiging in een land dat, op papier, een van de meest progressieve lhbtiq+-wetgevingen in de regio heeft.
In een gesprek met verslaggevers erkende Shrestha het gewicht van haar nieuwe rol. "Ik ben erg enthousiast, maar voel ook de verantwoordelijkheid op mijn schouders," verklaarde ze. "Onze grondwet bevat bepalingen voor onze gemeenschap, maar die zijn niet vertaald naar wetten en beleid. Onze gemeenschap verwacht van mij dat ik onze kwesties in het parlement aankaart."
Een progressief juridisch landschap
Voor waarnemers in Nederland en daarbuiten is Nepal een interessant geval. Het land heeft de afgelopen twee decennia aanzienlijke juridische vooruitgang geboekt. Belangrijke mijlpalen zijn onder meer:
- 2007: Het Hooggerechtshof verbood discriminatie op basis van gender of seksuele geaardheid.
- 2013: Een derde genderoptie ('O' voor 'overig') werd geïntroduceerd op officiële identiteitsbewijzen.
- 2015: Paspoorten kregen de gendercategorie 'overig'.
- 2023: Het Hooggerechtshof vaardigde een interim-bevel uit dat de regering opdraagt te beginnen met het registreren van huwelijken van paren van gelijk geslacht en transgenderhuwelijken; een richtlijn die nog steeds wordt geïmplementeerd.
Ondanks deze juridische vooruitgang is de concrete vertegenwoordiging in de regering beperkt gebleven. De laatste openlijk lhbtiq+-persoon in een nationale politieke functie was een openlijk homoseksueel parlementslid in 2008. De benoeming van Shrestha wordt door velen gezien als een noodzakelijke stap om de kloof tussen wettelijke rechten en de geleefde realiteit te overbruggen.
Een nieuw politiek klimaat
Shrestha's toetreding tot het parlement volgt op een verschuivend politiek landschap in Nepal. De Rastriya Swatantra Party (RSP), een relatief nieuwe politieke kracht die campagne voert op een platform van corruptiebestrijding en goed bestuur, heeft aanzienlijke invloed gewonnen. Het besluit van de partij om Shrestha te benoemen wordt gezien als een engagement om ondervertegenwoordigde groepen bij het nationale debat te betrekken.
Umisha Pandey, voorzitter van de Blue Diamond Society, de belangrijkste lhbtiq+-rechtenorganisatie van Nepal, omschreef de benoeming als historisch. "Onze pijnen, ons leed, onze gevoelens, onze verhalen en elk van onze problemen worden alleen door ons begrepen, niet door anderen," legde ze uit, en benadrukte daarmee het belang om een lid van de gemeenschap in een wetgevende positie te hebben.
Aanhangers vierden het nieuws op het kantoor van de Blue Diamond Society in Kathmandu en overhandigden Shrestha bloemen en sjaals om de gelegenheid te markeren. Haar benoeming is het directe resultaat van decennialang activisme, zowel van haarzelf als van de bredere Nepalese lhbtiq+-gemeenschap, die naar schatting meer dan 900.000 mensen telt.
