Een uniek licht in de cinema is gedoofd
De lhbtq+-gemeenschap en filmliefhebbers wereldwijd rouwen om het verlies van Udo Kier, de gevierde Duitse acteur die door zijn onmiskenbare aanwezigheid en onbevreesde carrière voor generaties een queer icoon werd. Kier overleed op 23 november op 81-jarige leeftijd in Palm Springs, zo bevestigde zijn partner Delbert McBride. Er werd geen doodsoorzaak bekendgemaakt.
Met een carrière van meer dan 200 films was Kier meer dan alleen een acteur; hij was een fenomeen. Zijn doordringende blauwe ogen, aristocratische trekken en zijn bereidheid om het bizarre te omarmen, maakten hem meer dan 50 jaar lang een favoriet van cult-, queer- en avant-regisseurs.
Van Europese cultfilms tot de queer canon
Kier werd geboren in Keulen, Duitsland, net aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Zijn carrière kreeg een vliegende start in de jaren 70. Hij werd een internationale cultster met zijn hoofdrollen in het door Andy Warhol geproduceerde duo, Flesh for Frankenstein (1973) en Blood for Dracula (1974). Deze films vestigden zijn imago als een magnetische, vaak dreigende en altijd onvergetelijke verschijning op het scherm.
Zijn werk met legendarische Europese auteurs bevestigde zijn artistieke geloofwaardigheid. Hij werkte regelmatig samen met de Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder en de Deense provocateur Lars von Trier. Voor velen in de queergemeenschap kwam zijn meest bepalende rol echter in het meesterwerk van Gus Van Sant uit 1991, My Own Private Idaho. Als de rijke en raadselachtige Hans werd hij een onuitwisbaar onderdeel van de New Queer Cinema, een beweging die de lhbtq+-verhaalkunst op het scherm opnieuw definieerde.
Een provocateur in de popcultuur
Kiers invloed was niet beperkt tot de arthouse-cinema. In 1992 verscheen hij op beroemde wijze aan de zijde van Madonna in haar controversiële en baanbrekende boek Sex. Dit werd gevolgd door optredens in haar videoclips voor "Erotica" en "Deeper and Deeper", wat zijn status als een centrale figuur in de queer popcultuur tijdens een cruciaal decennium bevestigde.
Een openlijk homoseksueel leven in de filmwereld
Wat Kiers carrière zo opmerkelijk maakte, was dat hij zijn hele volwassen leven als openlijk homoseksuele man leefde, in een industrie die niet altijd bekendstond om haar acceptatie. In een interview met de Bay Area Reporter in 2021 reflecteerde hij op zijn carrière en merkte op dat zijn seksualiteit nooit een belemmering was. "Zolang ik mijn rol goed speelde, maakte niemand zich druk om mijn seksualiteit," zei hij.
Hij contrasteerde dit met de uitdagingen van vroegere tijdperken en herinnerde zich hoe regisseur Todd Stephens de queerthema's van zijn eerste film moest verdoezelen om deze gemaakt te krijgen. Kier speelde de hoofdrol in Stephens' film Swan Song uit 2021, een aangrijpend verhaal over een gepensioneerde homoseksuele kapper, een rol die zijn carrière rond maakte en hem alom lof opleverde.
Een icoon tot het einde
Kier is nooit gestopt met werken. Zijn laatste film, The Secret Agent, ging eerder dit jaar in première in Cannes. Hij zou ook naast Hunter Schafer spelen in OD, een nieuwe videogame van de legendarische maker Hideo Kojima.
In een eerbetoon op X verwoordde Kojima het gevoel van velen: “Ik heb er geen woorden voor. Het gebeurde allemaal veel te plotseling. Udo was niet zomaar een acteur. Hij was echt een 'icoon' van zijn tijd. We hebben een groot 'icoon' verloren. Er zal nooit meer iemand zijn zoals hij.”
Voor de queergemeenschap was Udo Kier meer dan een icoon. Hij was een pionier die leefde en werkte met een authenticiteit die zowel ingetogen als radicaal was. Zijn nalatenschap ligt niet alleen in de films die hij maakte, maar ook in het onverbloemde leven dat hij leidde. Hij zal enorm gemist worden.
