Tegenslag voor gelijkheid in Japan nu Hof huwelijksverbod steunt
Terwijl stellen in Nederland al meer dan twee decennia huwelijksgelijkheid vieren, heeft de strijd voor datzelfde fundamentele recht in Japan een flinke tegenslag te verwerken gekregen. Afgelopen vrijdag deelde het Hof van Tokio een verpletterende klap uit aan de LHBTIQ+-gemeenschap door te oordelen dat het verbod op het homohuwelijk in het land de grondwet niet schendt.
De rechtbank verwierp de zaak die door verschillende stellen was aangespannen, met het argument dat de wettelijke definitie van een gezin als een eenheid van een heteroseksueel koppel en hun kinderen 'rationeel' is. De rechters wezen ook de eis van de eisers voor een schadevergoeding van één miljoen yen (ongeveer € 6.000) af voor de discriminatie die zij hebben ervaren.
'Verontwaardigd en geschokt': activisten reageren op uitspraak
Buiten de rechtbank was de teleurstelling voelbaar. "Meer dan verdrietig, ben ik verontwaardigd en geschokt door de uitspraak," vertelde eiseres Hiromi Hatogai aan verslaggevers van Associated Press. Haar partner, Shino Kawachi, trok de motieven van de rechtbank in twijfel en vroeg: "Wat is rechtvaardigheid? Heeft de rechtbank überhaupt wel naar ons gekeken?"
Ondanks de uitspraak hebben activisten gezworen hun strijd voort te zetten. "We willen alleen maar kunnen trouwen en gelukkig zijn, net als ieder ander," zei eiseres Rie Fukuda. "We geven niet op."
"De uitspraak van de rechtbank vandaag is een aanzienlijke stap terug voor huwelijksgelijkheid in Japan."
Een tegenstrijdig juridisch landschap
Deze uitspraak creëert een verwarrend en tegenstrijdig juridisch beeld in Japan. Het staat in schril contrast met een baanbrekende uitspraak van de rechtbank in Sapporo uit 2024, die ditzelfde verbod als "ongrondwettelijk en discriminerend" bestempelde. Nu er tegenstrijdige uitspraken van hogere rechtbanken zijn, zijn alle ogen gericht op het hoogste rechtscollege van Japan voor een definitief oordeel.
De verwachting is dat de zaak nu in hoger beroep gaat bij het Hooggerechtshof van Japan. Deze juridische strijd vindt plaats in een tijd waarin de publieke steun voor gelijkheid steeds groter wordt. Uit een opiniepeiling in 2023 bleek dat een duidelijke meerderheid — twee derde van de Japanse bevolking — voorstander is van het legaliseren van het homohuwelijk.
Een schril contrast in een G7-land
Door de uitspraak van de rechtbank blijft Japan het enige G7-land zonder enige wettelijke erkenning voor koppels van hetzelfde geslacht. Voor de gemeenschap in Nederland, het eerste land ter wereld dat het huwelijk voor iedereen openstelde, is dit een pijnlijke herinnering dat de weg naar gelijkheid niet altijd rechtlijnig is, zelfs niet in hoogontwikkelde landen. De aanstaande uitspraak van het Hooggerechtshof wordt een cruciaal moment voor LHBTIQ+-rechten, niet alleen in Japan, maar in heel Azië.
