Een nieuw boekproject, 'Nacht op Scherp', heeft een crowdfundingcampagne gelanceerd om een definitieve geschiedenis in woord en beeld te creëren van de Amsterdamse queer-performancescene in de jaren 90. Het boek wil de dualiteit vastleggen van een tijdperk dat werd gekenmerkt door zowel uitbundige creativiteit als het diepe verdriet van de aidsepidemie.
Doneer hier: https://www.voordekunst.nl/projecten/20676-nacht-op-scherpnight-on-edge
Het project wordt geleid door nachtlevenfiguren Bep Mous en Geert-Jan Kuijpers, in samenwerking met schrijver en journalist Bamber Delver. Voor het eerst stellen zij hun uitgebreide persoonlijke archieven open, die de basis vormen voor een 160 pagina's tellend, full-colour hardcover boek. Het belooft een schat aan nooit eerder gepubliceerde foto's, kostuumontwerpen en persoonlijke herinneringen uit een cruciaal decennium in de queer-geschiedenis van de stad.
Een decennium van verzet op de dansvloer
De jaren 90 in Amsterdam worden vaak herinnerd om legendarische nachtclubs als iT, RoXY, Mazzo en de Trut, die brandpunten werden voor queer-expressie. Toch bestond dit bruisende nachtleven in de schaduw van de aidscrisis. 'Nacht op Scherp' duikt in deze paradox en onderzoekt hoe performers glitter, kunst en lef gebruikten als een vorm van verzet en overleving, terwijl vrienden en leden van de gemeenschap verloren gingen aan de epidemie.
Het boek is opgedragen aan Manfred Langer, de invloedrijke eigenaar van club iT, en bevat verhalen van en over invloedrijke figuren uit die tijd, waaronder Mayday, Howie Getman, Erwin Olaf, Vera Springveer en Hellen Zelluf. Het biedt een veelzijdige kijk op een gemeenschap die op verlies reageerde met een explosie van creativiteit.
Van toen tot nu: een erfenis van veerkracht
De makers stellen dat deze verhalen meer zijn dan alleen geschiedenis; ze zijn een essentiële les voor vandaag. Het project wil een lijn trekken van de discriminatie, het isolement en de politisering van een virus in de jaren 90 naar het wereldwijd toenemende anti-lhbtq+-sentiment. Het stelt een vraag die nog steeds relevant is: hoe behoudt een gemeenschap haar zichtbaarheid en creëert ze hoop wanneer ze wordt geconfronteerd met vijandigheid?
"De geschiedenis dreigt te verdwijnen", zo luidt de missie van het project. "De mensen die het hebben meegemaakt, worden ouder... De performers van de jaren 90 wisten het antwoord. Het is tijd dat de rest van de wereld het ook leest."
Hoe je het project kunt steunen
Om 'Nacht op Scherp' te realiseren, zoekt het team steun via een crowdfundingcampagne op het platform Voordekunst. Het geld wordt gebruikt voor de kosten van het samenstellen van het materiaal, de grafische vormgeving door de Gebroeders Silvestri en het drukwerk.
Donateurs kunnen bijdragen in ruil voor diverse beloningen, waaronder:
- Een gesigneerd exemplaar van het boek
- Een naamsvermelding als donateur in het colofon van het boek
- Een originele foto uit de collectie
- Toegang tot de officiële boekpresentatie, die gepland staat tijdens WorldPride Amsterdam in juli 2026.
Het boek wordt niet gepresenteerd als een academische studie van een buitenstaander, maar als een verhaal van binnenuit, verteld door degenen die het hebben meegemaakt, waarin persoonlijke herinneringen worden gecombineerd met artistiek en journalistiek inzicht.
