DEN HAAG - Een langverwacht verbod op zogenaamde 'conversietherapie' in Nederland staat op het punt wet te worden, nadat een meerderheid van de Eerste Kamer dinsdag tijdens een debat steun uitsprak, meldt de NOS. De definitieve stemming over het wetsvoorstel, ingediend door D66 en VVD, staat gepland voor volgende week en markeert de laatste stap in een jarenlange campagne om de schadelijke praktijk te verbieden.
Als de wet wordt aangenomen, wordt het strafbaar om handelingen te verrichten die gericht zijn op het veranderen of onderdrukken van iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit. De wetgeving richt zich specifiek op praktijken, waaronder therapie en gebedsgenezing, die onder dwang worden uitgevoerd. Wie schuldig wordt bevonden, riskeert een forse boete of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
Een aangescherpte aanpak na eerdere zorgen
De weg hiernaartoe was niet eenvoudig. Een eerdere versie van het wetsvoorstel kreeg kritiek van de Raad van State, die zorgen uitte over de handhaafbaarheid en het risico dat legitieme gesprekken over seksualiteit en identiteit door bijvoorbeeld docenten, jeugdwerkers of religieuze figuren strafbaar zouden worden.
Als reactie hierop hebben de initiatiefnemers de tekst aangepast voor meer duidelijkheid. De wet specificeert nu dat alleen handelingen waarbij "dwingend en stelselmatig" druk wordt uitgeoefend op een individu om diens identiteit te veranderen, strafbaar zijn. Een incidenteel gesprek met een pastor of hulpverlener wordt niet als strafbaar feit beschouwd.
VVD-Kamerlid Ulysse Ellian, een van de initiatiefnemers, verduidelijkte het onderscheid: "Iets afkeuren is niet strafbaar, maar iemand dwingend en stelselmatig onder druk zetten om te veranderen wel." Deze cruciale aanpassing lijkt de benodigde steun van een meerderheid van de senatoren te hebben veiliggesteld.
Brede steun en resterende tegenstand
De roep om een verbod is al lange tijd een wens van partijen als GroenLinks-PvdA, D66, VVD, SP en de Partij voor de Dieren. Hun inspanningen werden kracht bijgezet door de inzet van de gemeenschap, met als hoogtepunt een petitie van COC Nederland met 8.000 handtekeningen die voorafgaand aan het debat aan de senatoren werd overhandigd.
COC Nederland schat dat ongeveer vijftien organisaties in het land, voornamelijk binnen orthodox-religieuze gemeenschappen, actief conversiepraktijken aanbieden. De Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties heeft eerder geconcludeerd dat dergelijke praktijken "ernstig leed" veroorzaken en kunnen neerkomen op marteling.
Ondanks de brede steun is het wetsvoorstel niet zonder critici. De BBB, die de wetgeving in de Tweede Kamer nog had gesteund, trok haar steun in de Eerste Kamer in, verwijzend naar de eerdere zorgen van de Raad van State. Deze ommezwaai was echter niet genoeg om het wetsvoorstel te doen wankelen.
Ook het kabinet heeft zijn steun voor het voorstel uitgesproken. Minister van Justitie en Veiligheid, David van Weel (VVD), verzekerde de Eerste Kamer dat de regering het wetsvoorstel steunt, zich niet overdreven zorgen maakt over de uitvoering ervan en dat het past binnen de afspraken uit het regeerakkoord.
Nu er een meerderheid is, wordt de stemming van volgende week verwacht een formaliteit te zijn, waarmee een praktijk die alom wordt veroordeeld als schadelijk en pseudowetenschappelijk, eindelijk wordt verboden.
