"Jij bent homo! Dood aan de homo's!"
Belangenorganisatie LGBT Asylum Support heeft een derde brandbrief gestuurd aan de staatssecretaris voor Migratie. Daarin kaart de organisatie wat zij noemt een ernstig en aanhoudend falen van het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) aan in de bescherming van LHBTI+-personen. De brief volgt op meerdere gedocumenteerde incidenten in het aanmeldcentrum in Ter Apel, waaronder doodsbedreigingen met een wapen, die het COA volgens de organisatie niet bij de politie heeft gemeld – een directe schending van de eigen protocollen.
De organisatie stelt dat het COA zijn wettelijke zorgplicht verzaakt, waardoor enkele van de meest kwetsbare mensen onder zijn hoede worden blootgesteld aan geweld en intimidatie. Hoewel LHBTI+-asielzoekers officieel zijn aangemerkt als een prioritaire, risicovolle groep die extra bescherming nodig heeft, is de reactie op levensbedreigende situaties volstrekt onvoldoende geweest.
Een klachtenformulier voor een bedreiging met een mes
Volgens Sandro Kortekaas, voorzitter van LGBT Asylum Support, heeft de groep binnen één week meerdere ernstige strafbare feiten bij het COA gemeld. Toen er geen actie werd ondernomen, werden de problemen opgeschaald naar het management, conform hun afspraak. De reactie op een van de ernstigste incidenten was echter bijzonder alarmerend.
"Bij een van de doodsbedreigingen, waarbij een mes werd gebruikt, gaf het COA alleen een klachtenformulier", aldus Kortekaas. Hij merkte op dat de organisatie naliet het incident bij de politie te melden of het slachtoffer daarbij te helpen, waardoor die genoodzaakt was zelf de politie te bellen.
Het falen strekt zich zelfs uit tot afdelingen die bedoeld zijn voor veiligheid. "Deze homofobe incidenten vinden zelfs plaats op een van de beschermde LHBTI+-afdelingen", legt Kortekaas uit. "Het COA heeft daar een heteroseksuele bewoner geplaatst die anderen intimideert en bedreigt, wat een volkomen onveilige omgeving creëert. Er wordt geen actie ondernomen op meldingen, waarmee het escalatieproces dat we met het COA hebben volledig wordt genegeerd."
Den Haag grijpt in waar landelijke overheid faalt
Ondanks talloze brandbrieven en onderzoeksrapporten die deze systemische problemen aankaarten, is de staatssecretaris voor Migratie tot nu toe niet bereid geweest om aparte, speciale opvanglocaties voor LHBTI-asielzoekers op te zetten. Als reactie op deze landelijke passiviteit heeft de gemeente Den Haag een beslissende stap gezet.
Na jarenlange lobby door groepen als LGBT Asylum Support, dat alleen dit jaar al meer dan 400 meldingen van incidenten behandelde, heeft de gemeenteraad van Den Haag de oprichting van de eerste 'LHBTI-sensitieve' opvanglocatie van Nederland goedgekeurd. De gemeente is van plan om na de zomer te beginnen met de realisatie van het project, en biedt zo een lokale oplossing waar de landelijke overheid heeft gefaald.
Kortekaas dringt er bij andere gemeenten op aan dit voorbeeld te volgen. "Den Haag is de eerste gemeente die deze speciale vorm van LHBTI-sensitieve opvang realiseert. De staatssecretaris en het COA moeten hun verantwoordelijkheid serieus nemen en de veiligheid van LHBTI-asielzoekers prioriteren", benadrukte hij. "Het niet nakomen van de wettelijke zorgplicht en het laten voortduren van onveilige situaties is onacceptabel. Het is rechtstreeks in strijd met de verplichtingen die voortvloeien uit Artikel 1 van de Grondwet, dat discriminatie verbiedt. Dat geldt ook voor discriminatie van LHBTI-asielzoekers."
