Benjamin Alire Sáenz, de geprezen Amerikaanse auteur en dichter wiens werk een diepgaande en zachte stem gaf aan de queer en Mexicaans-Amerikaanse identiteit, is op 71-jarige leeftijd overleden. Hij overleed op 28 juli in El Paso, Texas, na een langdurige ziekte, zo bevestigde zijn uitgever.
Sáenz was het meest bekend om zijn bekroonde young adult-roman, Aristotle and Dante Discover the Secrets of the Universe, een boek dat sinds de publicatie in 2012 een ijkpunt is geworden voor talloze jonge lhbtq+-lezers wereldwijd.
Een universum van zelfontdekking
Voor velen was Aristotle en Dante meer dan zomaar een boek; het was een spiegel. Het vertelt het verhaal van twee jongens in het El Paso van de jaren 80 die elkaar op een zomer ontmoeten en via hun ontluikende vriendschap en liefde zichzelf en hun plek in de wereld beginnen te begrijpen. De poëtische verkenning van eerste liefde, familiedynamiek, culturele identiteit en het stille proces van zelfacceptatie in de roman vond diepe weerklank binnen de lhbtq+-gemeenschap.
Het boek won talloze prijzen, waaronder de Stonewall Book Award, en werd vertaald in tientallen talen, waaronder de Nederlandse editie, Aristoteles en Dante ontdekken de geheimen van het universum. Het succes ervan hielp de weg vrijmaken voor meer genuanceerde en oprechte queer representatie in young adult-fictie. Een langverwacht vervolg, Aristotle and Dante Dive into the Waters of the World, zette hun verhaal in 2021 voort.
Van priesterschap tot pen
Sáenz' eigen leven was er een van diepgaande zoektochten en transformatie. Geboren in 1954 in New Mexico, groeide hij op in een Mexicaans-Amerikaans arbeidersgezin. Aanvankelijk streefde hij een leven in de kerk na; hij studeerde theologie en filosofie en diende enkele jaren als katholiek priester voordat hij stopte om schrijver te worden.
Vervolgens studeerde hij creative writing aan Stanford University en gaf hij later les aan de University of Texas at El Paso, de stad die het decor zou worden voor een groot deel van zijn werk. In een stap die de thema's van zelfacceptatie in zijn romans weerspiegelde, kwam Sáenz in 2008 op 54-jarige leeftijd uit de kast als homo, waarbij hij vertelde dat het lang duurde om zijn identiteit te omarmen.
Een blijvende erfenis
In zijn hele oeuvre, dat poëzie, kinderboeken en romans voor volwassenen omvatte, behandelde Sáenz consequent moeilijke onderwerpen als racisme, homofobie, verslaving en familieconflicten met empathie en gratie. Zijn personages werden met precisie getekend en hun dialogen klonken authentiek.
Met zijn verhalen deed Benjamin Alire Sáenz meer dan alleen boeken schrijven; hij creëerde ruimtes waar jonge mensen, met name degenen die zich buitenstaander voelden, zich gezien en begrepen konden voelen. Hij laat een literaire erfenis na die lezers zal blijven begeleiden bij het ontdekken van de geheimen van hun eigen universum.
