Het Russian LGBT Network, jarenlang een cruciale levensader voor queer personen in het uitgestrekte Rusland, is officieel gestopt. De organisatie heeft alle openbare activiteiten gestaakt als direct gevolg van de escalerende repressie van lhbti+-rechten door het Kremlin, waardoor hun werk nu wettelijk als 'extremistisch' wordt beschouwd.
De beslissing werd niet lichtvaardig genomen. In een laatste verklaring stelde de groep dat de risico's die verbonden zijn aan het 'extremistische' label te groot waren geworden. Iedereen die met het netwerk te maken had – of het nu een medewerker, een sympathisant of een hulpvrager was – kon ernstige juridische gevolgen ondervinden.
"We hebben deze beslissing genomen na een zorgvuldige afweging van de risico's," legde de organisatie uit. "Het voortzetten van onze openbare activiteiten had de deelnemers aan ons werk in gevaar kunnen brengen... We hebben geen controle over het repressieve klimaat, maar we kunnen er alles aan doen om extra risico's voor mensen te vermijden. De veiligheid van mensen staat voorop."
Een systematische ontmanteling
Deze sluiting is de grimmige culminatie van een lange campagne tegen de zichtbaarheid van queer personen in Rusland. Het juridische landschap sloeg in november 2023 drastisch om, toen het Russische Hooggerechtshof de 'internationale publieke lhbt-beweging', zoals het vaag werd omschreven, verbood als 'extremistische' organisatie. Deze uitspraak criminaliseerde in feite elke vorm van lhbti+-belangenbehartiging en creëerde een klimaat van angst en onzekerheid.
Meer dan een decennium lang was het Russian LGBT Network een steunpilaar voor de gemeenschap. Het verbond uiteenlopende activistische groepen, bood essentiële psychologische en juridische hulp en beheerde noodhulplijnen. Het netwerk kreeg internationale erkenning voor zijn gevaarlijke en vitale werk bij het evacueren van homoseksuele en biseksuele mannen tijdens golven van vervolging en marteling in Chechnya.
Een erfenis van verbinding
In zijn afscheidsbericht benadrukte het netwerk de menselijke verbindingen die het tot stand bracht in een staat die vastbesloten is zijn queer burgers te isoleren en te intimideren. "Mensen hebben altijd centraal gestaan in het verhaal van het Russian LGBT Network. De mensen die verbindingen legden waar de staat systematisch probeerde de lhbti+-gemeenschap te isoleren, te intimideren en onzichtbaar te maken."
Vanaf het moment van de aankondiging zijn alle activiteiten beëindigd en vertegenwoordigt niemand de organisatie meer officieel. De socialemediakanalen zullen ook worden verwijderd, waarmee een belangrijk openbaar archief van het Russische queer leven en de strijd wordt gewist.
De laatste woorden boden een boodschap van trotse hoop, die de val van een enkele organisatie overstijgt: "Het Russian LGBT Network mag dan sluiten. Maar waardigheid, solidariteit en het recht van mensen om zichzelf te zijn, kunnen niet vernietigd worden. Zorg goed voor elkaar ❤️"
