Nederland doet niet mee aan het Eurovisie Songfestival van 2027. In een opmerkelijke ommezwaai heeft de publieke omroep NPO haar plannen om een artiest in te zenden ingetrokken, en noemt daarbij een gebrek aan intern draagvlak vanwege de aanhoudende controverse rond de deelname van Israël.
Het besluit volgt op een periode van aanzienlijke onrust binnen het Nederlandse publieke omroepbestel. De NPO had aanvankelijk aangekondigd een nationale inzending te coördineren nadat AVROTROS, de omroep die traditioneel de Nederlandse delegatie verzorgt, zich voor het tweede jaar op rij had teruggetrokken vanwege de kwestie.
Interne druk leidt tot koerswijziging
In een verklaring erkende NPO-voorzitter Jet de Ranitz dat men aanvankelijk dacht dat er voldoende draagvlak was voor een gezamenlijke publieke inzending, maar dat men er uiteindelijk niet in slaagde een "passende vorm" voor te vinden. "Vanwege de gevoeligheden rond de huidige thema's hebben we besloten voor nu een stap terug te doen," zei ze, waarmee ze de terugtrekking bevestigde.
De kern van deze "gevoeligheid" is de deelname van Israël terwijl de oorlog in Gaza voortduurt. Het oorspronkelijke plan van de NPO om de boycot van AVROTROS te omzeilen, stuitte op felle interne weerstand. In een doorslaggevende actie ondertekenden meer dan 400 NPO-medewerkers een protestbrief tegen het besluit, waarin ze duidelijkheid eisten en deelname naast Israël onder de huidige omstandigheden veroordeelden.
AVROTROS had haar eigen terugtrekking eerder gerechtvaardigd door te stellen dat het evenement "niet langer neutraal" is zolang een van de deelnemende landen betrokken is bij een grootschalig militair conflict.
Europese context en reactie EBU
Nederland is niet het enige land dat zich terugtrekt vanwege het conflict. Ook de Ierse publieke omroep, RTÉ, bevestigde niet deel te nemen in 2027 en noemde expliciet het "schokkende en aanhoudende verlies van mensenlevens in Gaza." RTÉ gaat een stap verder dan Nederland en zal het festival in zijn geheel niet uitzenden.
De European Broadcasting Union (EBU), die het Songfestival organiseert, verklaarde het besluit van de NPO te betreuren maar te respecteren. De organisatie erkende het bestaan van "diepgewortelde en oprechte meningen", maar hield vast aan haar standpunt dat het festival "eenheid brengt in een verdeelde wereld." De EBU gaf aan ernaar uit te kijken een Nederlandse inzending weer te verwelkomen wanneer de NPO en haar leden de tijd daarvoor rijp achten.
Wat betekent dit voor Nederlandse fans?
Hoewel er volgend jaar geen Nederlandse artiest op het podium in Burgas, Bulgarije, zal staan, kunnen fans in Nederland de show wel gewoon bekijken. De NOS, die de wettelijke taak heeft om grote internationale evenementen uit te zenden, zal de halve finales en de grote finale uitzenden, compleet met Nederlands commentaar.
De NPO heeft aangegeven in gesprek te blijven met de EBU over de toekomst van het songfestival en de rol van Nederland daarin.
