Een klassieker met een queer geheim
Op het eerste gezicht is Foxtrot, de legendarische musical uit 1977 van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink, een wervelend spektakel over het Amsterdam van de jaren 30. Het is een wereld van glitterende revues op het Rembrandtplein, een dans op de vulkaan terwijl de oorlogsdreiging toeneemt. Maar onder de pailletten en pakkende melodieën schuilt een verhaal dat zijn tijd ver vooruit was – een verhaal met een queer hart dat nog steeds diep resoneert binnen onze gemeenschap.
Deze nieuwe theaterproductie is meer dan alleen een heropvoering; het is een kans om een stuk Nederlands theater te vieren dat de emotionele worsteling van een homoseksuele man centraal durfde te stellen, lang voordat dit gebruikelijk was.
Liefde in de schaduw van de jaren 30
De plot draait om een complexe driehoeksverhouding. Wanneer de jonge, naïeve Josien (gespeeld door Teuntje Post) in de grote stad arriveert, wordt ze verliefd op haar charismatische mentor, Jules (William Spaaij), een ster in een lokale nachtclub. Maar het hart van Jules behoort toe aan iemand anders: zijn geheime minnaar, Paul. Gevangen door de stijve sociale conventies van die tijd, kan Jules Josiens gevoelens niet beantwoorden en zijn eigen liefde niet openlijk beleven. Deze onmogelijke situatie culmineert in een moment van verwarring en wanhoop dat leidt tot een ongewenste zwangerschap, waardoor iedereen wordt gedwongen keuzes te maken zonder eenvoudige antwoorden.
De musical zinspeelt niet alleen op de geaardheid van Jules; het maakt zijn interne conflict tot de emotionele kern van het verhaal. Het verkent de pijn, het isolement en de maatschappelijke druk waarmee homoseksuele mannen te maken kregen in een tijd waarin hun liefde niet alleen taboe was, maar ook onzichtbaar.
Het lijflied: 'Sorry dat ik besta'
Nergens wordt dit conflict krachtiger uitgedrukt dan in het iconische nummer 'Sorry dat ik besta'. Gezongen door Jules, is het lied een meesterwerk van sarcasme, verzet en hartverscheurende oprechtheid. Het is een bittere verontschuldiging aan een wereld die weigert hem te accepteren zoals hij is. Decennialang is dit nummer een lijflied geweest voor velen in de Nederlandse lhbtq+-gemeenschap die de pijn van het anders-zijn hebben gevoeld.
De rauwe emotie van het nummer wordt perfect gevangen in deze klassieke uitvoering door Willem Nijholt, de oorspronkelijke Jules:
Sorry dat ik besta
Al die honderdduizend liedjes
Die je hoort de hele dag
Liedjes, hits en melodietjes
Nooit voor ons bedoeld, helaas
Iedere evergreen, iedere smartlap
Altijd jongen, altijd meisje
Ik hou van jou en 'I love you'
Altijd man en altijd vrouw
Ieder couplet en iedere aria:
Romeo en JuliaZo is 't leven, beste jongen
Er is nog nooit een lied gezongen
Over de verboden kus
Van Romeo en Julius
Daar zijn we nog niet aan toe -
Dat is taboe, taboe -
Geen aria's, nimmer aria's
Voor de paria's.Ruim ons maar op
Gooi ons maar weg
Wij zijn de vlek op het schone tafelkleed
Van de keurige erotiek
Voor ons geen achtergrondmuziek
Maar de stilte en de schaduw
Van een portiekLiedjes om je heen, liedjes
Zo gewoon en zo gewoon
Als confectie van C&A
Altijd Romeo, altijd Julia
Zo moet liefde zijn
Romeo en Julia
En je denkt en je voelt:
Sorry dat ik bestaNooit in de zonneschijn,
Nooit overdag,
Nooit op een feest met ontroerde ouwelui.
Geen serpentines, geen versierde tent,
Geen tranen en geen sentiment,
Voor ons geen smachtende violen
Bij het happy end.Er moet toch ergens een liedje zijn,
Al was het alleen het refrein,
Al was het maar vijf regels,
Over Romeo en JuliusMaar daar zijn we nog niet aan toe -
Dat is taboe, taboe -
Geen aria's, nimmer aria's
Voor de paria's.Maar misschien over veertig jaar, wie weet,
Is er een lied in de hitparade
Niet alleen van zij en hij
Maar ook van hij en hij erbij
Liedjes van hem en hem
Zonder schaamte en zonder klem
Dan zingt iedere romanticus
Zo is 't leven
Romeo en Julius
Een tijdloos verhaal voor een nieuwe generatie
Deze nieuwe productie, geregisseerd door Joep Onderdelinden, brengt een sterrencast samen om deze klassieker nieuw leven in te blazen. Met William Spaaij in de complexe rol van Jules, die eerder werd gespeeld door legendes als Willem Nijholt en Paul de Leeuw, krijgt een nieuwe generatie de kans om de glamour, de spitsvondigheid en de diepgaande queer tragiek van Foxtrot te ervaren. In een wereld die nog steeds vecht voor acceptatie, voelt het verhaal van Jules en Paul, en het opstandige verdriet van 'Sorry dat ik besta', relevanter dan ooit.
