Een helder licht gedoofd door haat
Lia Smith was meer dan een krantenkop. Ze was een getalenteerde 21-jarige schoonspringster, een toegewijde studente informatica en statistiek aan het prestigieuze Middlebury College in Vermont, en een jonge trans vrouw die een veilige plek zocht om zichzelf te zijn. Afgelopen oktober eindigde die zoektocht in een tragedie toen Lia dood werd gevonden; haar dood werd later vastgesteld als zelfdoding. Haar verhaal, onthuld door vrienden en familie aan The New York Times, is een verwoestend verslag van het verpletterende gewicht van transfobie, afkomstig van zowel persoonlijke aanvallen als de hoogste politieke kringen.
Lia had specifiek voor Middlebury College in de progressieve staat Vermont gekozen omdat de coach van het schoonspringteam haar had verzekerd dat ze welkom zou zijn in het vrouwenteam. Het had een toevluchtsoord moeten zijn. Maar de realiteit waarmee ze werd geconfronteerd, stond hiermee in schril en pijnlijk contrast. Tijdens haar eerste jaar als de beste schoonspringster van het team kreeg ze te maken met vijandigheid, werd haar veilige toegang tot kleedkamers ontzegd en werd ze geconfronteerd met wat ze omschreef als een constante, doordringende "sociale kritiek" die haar er uiteindelijk toe dreef te stoppen met wedstrijden.
Een strijd op twee fronten
Lia's strijd werd op twee fronten gevoerd: het diep persoonlijke en het huiveringwekkend politieke. Op de campus en in de omliggende stad was ze het doelwit van directe intimidatie. Vrienden vertelden hoe mensen scheldwoorden naar haar riepen vanuit voorbijrijdende auto's, en een medestudent diende zelfs een formele klacht in omdat ze het vrouwentoilet gebruikte.
"Een van de zorgen die ze met me deelde, was dat mensen simpelweg niet wilden dat ze bestond vanwege haar identiteit als trans persoon," vertelde haar huisgenoot, Edy Cruz, aan de Times.
Tegelijkertijd kwam een grootschalige politieke en online campagne steeds dichterbij. In januari 2025, vlak voor de inauguratie van de regering-Trump, werd Lia het doelwit van de kwaadaardige anti-trans socialemediapagina "HeCheated". Haar persoonlijke informatie, inclusief haar deadname, werd gedeeld met een haatdragend publiek, ook al had ze al drie jaar niet meer aan wedstrijden deelgenomen. Deze digitale aanval werd verergerd door de onophoudelijke aanvallen van de regering op de rechten van trans personen, in het bijzonder atleten. Lia was ontzet en uitgeput door een politieke machine die een "nationale noodtoestand" creëerde rond het bestaan van een handjevol trans atleten.
"Met minder dan tien transgender atleten op universitair niveau, waarvan de meesten in Divisie III en niet op weg naar de Olympische Spelen, wat is dan de nationale noodtoestand?"
Terugvechten in een vijandig klimaat
Ondanks de enorme druk, bleef Lia niet stil. Nadat ze online publiekelijk was aangevallen, nam ze moedig deel aan een "tegenpanel" op haar universiteit met de titel "Trans Healthcare is NOT a Debate!" om te protesteren tegen een lezing gesponsord door een conservatieve campusgroep. Ze sprak krachtig over de dagelijkse strijd van een trans atleet.
"Het is heel zwaar om elke dag dat pak aan te trekken als je overduidelijk een buitenbeentje bent," zei ze destijds. "Het is ook heel moeilijk om een kleedkamer in te gaan waar je niet welkom bent, en er is niet echt een duidelijke ruimte waar ik naartoe zou moeten gaan."
Een waarschuwing die grenzen overschrijdt
Hoewel Lia's verhaal zich afspeelde in de Verenigde Staten, zijn de politieke en sociale dynamieken die bijdroegen aan haar leed steeds zichtbaarder in heel Europa, ook in Nederland. Het zogeheten 'debat' over trans atleten en het gebruik van online platforms om intimidatie te coördineren zijn tactieken die grenzen overschrijden. De import van deze 'culture wars' op Amerikaanse stijl dient als een sombere waarschuwing voor LHBTIQ+-gemeenschappen overal ter wereld over de reële, menselijke tol van haatzaaierij.
Lia Smiths leven was een getuigenis van moed in het aangezicht van tegenspoed. Haar dood is een tragische aanklacht tegen een samenleving die haar niet heeft weten te beschermen. Ter nagedachtenis aan haar heeft haar familie gevraagd om donaties te doen aan het Prism Center for Queer and Trans Life van Middlebury, dat LHBTIQ+-studenten ondersteunt.
Hulp bij psychische problemen
Heb jij het moeilijk, of maak je je zorgen om iemand? Weet dan dat er hulp beschikbaar is. Je staat er niet alleen voor.
- Voor lezers in Nederland: Je kunt 24/7 contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie door te bellen naar 0800-0113 of door te chatten via 113.nl.
- Trans Lifeline: Een peer-support hulplijn door en voor trans personen. Bel (877) 565-8860 in de VS en (877) 330-6366 in Canada.
- The Trevor Project: Een hulpbron voor LHBTIQ+-jongeren (tot en met 24 jaar). Bel (866) 488-7386 of bezoek TheTrevorProject.org/Help voor chatdiensten.
