Een Roemeense rechtbank heeft een definitieve uitspraak gedaan die de rechten van transgender personen op erkenning van hun identiteit in alle lidstaten van de Europese Unie versterkt. De beslissing, die op 31 maart – de Internationale Dag van Transgendervisibiliteit – werd bekendgemaakt, brengt een lange juridische strijd voor Arian Mirzarafie-Ahi tot een succesvol einde.
De rechtbank van Boekarest bevestigde dinsdag een uitspraak van een lagere rechtbank, waarmee de Roemeense autoriteiten worden verplicht om een nieuwe geboorteakte af te geven aan Mirzarafie-Ahi die zijn genderidentiteit weerspiegelt. Zijn genderidentiteit was al wettelijk erkend in het Verenigd Koninkrijk vóór de Brexit. Het hoger beroep van de nationale autoriteiten werd verworpen, waardoor de uitspraak definitief is.
Een precedent voor vrij verkeer
Deze zaak dient als een cruciale praktijktoepassing van een baanbrekende uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) uit 2024. Het HvJ-EU oordeelde dat als één EU-lidstaat de genderidentiteit van een burger wettelijk erkent, alle andere lidstaten die juridische status ook moeten erkennen, met name wat betreft essentiële identiteitsdocumenten zoals geboorteaktes.
Voor de lhbti+-gemeenschap in Nederland en in de hele EU heeft dit belangrijke gevolgen. Het bevestigt dat een Nederlandse burger die in Nederland een wettelijke gendererkenning heeft doorlopen, dat hele, vaak moeizame proces niet opnieuw hoeft te doorlopen bij verhuizing naar een andere lidstaat. De beslissing van de Roemeense rechtbank onderstreept dat dit geen richtlijn is, maar een wettelijke verplichting.
"Vandaag, op 31 maart, vieren we de Internationale Dag van Transgendervisibiliteit, en ik ben blij dat ik deze overwinning met mijn gemeenschap kan delen," zei Arian Mirzarafie-Ahi na de uitspraak. "Dit is niet alleen mijn overwinning, maar ook die van ons, de overwinning van degenen die nog steeds wachten om gezien, gehoord en erkend te worden."
Van EU-wetgeving naar nationale handhaving
De zaak werd ondersteund door de Roemeense ngo ACCEPT, met juridische bijstand van mensenrechtenadvocaat Iustina Ionescu. ILGA-Europe en TGEU boden ook ondersteuning tijdens de procedure bij het HvJ-EU.
Marie Hélène Ludwig, Senior Strategic Litigation Advisor bij ILGA-Europe, benadrukte het belang van de uitspraak. "Dit vonnis is een overwinning voor de vele transpersonen in de EU aan wie nog steeds identiteitsdocumenten worden geweigerd die overeenkomen met hun genderidentiteit, waardoor ze gedwongen zijn met verschillende identiteiten te leven wanneer ze grenzen oversteken," verklaarde ze.
Ludwig merkte ook op dat Roemenië eerdere uitspraken van het HvJ-EU over lhbti+-rechten, zoals de Coman-zaak betreffende echtgenoten van gelijk geslacht, traag implementeert. Dit maakt de doortastende actie van deze rechtbank om het EU-recht te handhaven bijzonder opmerkelijk. "We wachten nu tot de burgerlijke stand snel de nieuwe geboorteakte van Arian afgeeft en blijven de implementatie van de HvJ-EU-uitspraak in andere EU-landen volgen," voegde ze eraan toe.
Naast de hoofduitspraak heeft de rechtbank van Boekarest de verantwoordelijke overheidsinstanties bevolen om alle juridische kosten te dekken en de uitspraak met spoed uit te voeren. De rechtbank heeft de mogelijkheid opengelaten voor financiële sancties voor elke dag vertraging, wat de druk op de autoriteiten verhoogt om zonder verdere obstructie aan de uitspraak te voldoen.
